Dlaczego prąd drożeje? 3 fakty z ostatniej komisji
Prąd to temat, który najbardziej boli, gdy przychodzi termin płatności. Ostatnia komisja energii trwała dokładnie 4 godziny i 12 minut, a my wysłuchaliśmy każdego zdania, żeby wyłapać konkretne liczby. Sprawdziliśmy to u źródła i wiemy już, jakie zmiany czekają Wasze portfele w nadchodzących miesiącach.
Koniec mrożenia cen to nie tylko teoria
Podczas obrad komisji z 6 listopada 2024 roku jasno wybrzmiało, że obecne tarcze ochronne nie zostaną utrzymane w tej samej formie. Do tej pory płaciliśmy około 412 zł za megawatogodzinę, ale rzeczywisty koszt produkcji jest znacznie wyższy. Urzędnicy i posłowie dyskutowali nad nowym progiem, który ma wynieść blisko 597 zł. Dla typowego gospodarstwa domowego w bloku, które zużywa średnio 146 kWh miesięcznie, oznacza to realny skok wydatków o około 32 zł na każdym rachunku.
Wielu z Was pyta, dlaczego państwo nie może dalej dopłacać tyle samo. Odpowiedź z komisji była brutalna: w budżecie na 2025 rok brakuje na to ponad 4,3 miliarda złotych. Bez lania wody – rząd musi wybierać między dopłatami do prądu a innymi wydatkami socjalnymi. To nie są miłe wiadomości, ale takie są fakty płynące z sejmowych kuluarów. Po prostu konkretnie: prąd będzie droższy, bo kończy się czas sztucznego utrzymywania niskich stawek, na które nas jako państwa już nie stać.
Sytuacja jest dynamiczna, bo ministerstwo próbuje jeszcze znaleźć oszczędności w tak zwanej opłacie przesyłowej. Jednak nawet jeśli uda się tam urwać kilka groszy, to cena samej energii i tak pójdzie w górę. Sprawdziliśmy to u źródła – projekty ustaw są już w czytaniu i nikt nie planuje pełnego przedłużenia obecnych stawek 1:1. Tyle w temacie mrożenia cen, o którym tyle słychać w wiadomościach.
W budżecie na 2025 rok brakuje ponad 4,3 miliarda złotych na dalsze dopłaty do prądu w obecnej formie.
Opłata mocowa wraca na nasze rachunki
Drugi fakt, który umknął wielu mediom, to przywrócenie opłaty mocowej od 1 stycznia. Przez ostatnie pół roku była ona zawieszona do zera, co dawało nam złudne poczucie oszczędności. Na komisji potwierdzono, że od nowego roku ta pozycja znów pojawi się na fakturze. Będzie to kwota w granicach 11,44 zł netto miesięcznie dla większości domów jednorodzinnych. Wydaje się, że to mało, ale w skali roku to dodatkowe 137 zł, które oddajemy za samo to, że elektrownie są w gotowości do pracy.
Przedstawiciele operatorów sieci argumentowali podczas posiedzenia, że te pieniądze są niezbędne do utrzymania stabilności systemu. Systemu, który ma już swoje lata i często nie radzi sobie z nowymi źródłami energii. Jeden z ekspertów wskazał, że w samym tylko regionie łódzkim doszło do 14 drobnych awarii przesyłowych w ciągu jednego tygodnia października. Te 11 złotych miesięcznie ma być plastrem na te problemy, ale dla nas to po prostu kolejny podatek ukryty w rachunku.
Warto zerknąć na swoje stare faktury z 2023 roku i odszukać tam pozycję 'opłata mocowa'. Zobaczycie wtedy dokładnie, ile wcześniej znikało z Waszej kieszeni. Teraz ta kwota będzie o około 8% wyższa niż rok temu. Bez lania wody – to czysty koszt utrzymania infrastruktury, którego nie da się pominąć, nawet jeśli sami produkujecie prąd z paneli, ale jesteście podpięci do sieci.
Modernizacja sieci, czyli dlaczego płacimy za kable
Trzeci fakt z komisji dotyczy stanu naszych drutów i transformatorów. Okazuje się, że blisko 37% infrastruktury przesyłowej w Polsce ma więcej niż 43 lata. To gigantyczny problem, bo stara sieć nie przyjmuje prądu z wiatraków i fotowoltaiki tak, jak powinna. Podczas obrad padła konkretna liczba: musimy wydać co najmniej 8,4 miliarda złotych na lokalne linie, żeby przestały wybijać korki w całych wsiach w słoneczne dni. Te wydatki zostaną przerzucone na nas w opłatach dystrybucyjnych.
Każdy, kto ma licznik, płaci nie tylko za samą energię, ale też za jej dostarczenie. Na komisji zapowiedziano, że taryfy dystrybucyjne wzrosną o około 14,3% w nadchodzącym roku. To efekt właśnie tych koniecznych remontów. Jeśli mieszkacie w starszym bloku lub na przedmieściach, te inwestycje są dla Was kluczowe, żeby prąd w ogóle płynął, ale cena za tę pewność jest po prostu wysoka. Po prostu konkretnie: płacimy za lata zaniedbań w remontach sieci.
Rozmawialiśmy z jednym z inżynierów po zakończeniu obrad. Przyznał on, że bez tych pieniędzy za 2-3 lata mielibyśmy regularne przerwy w dostawach, szczególnie w mniejszych miejscowościach pod Warszawą czy Poznaniem. Wybór był więc prosty, ale bolesny dla budżetu domowego. Podwyżka opłat dystrybucyjnych to fakt, z którym musimy się pogodzić, planując wydatki na przyszły marzec czy kwiecień. Tyle w temacie technicznych przyczyn drożyzny.
Blisko 37% infrastruktury przesyłowej w Polsce ma więcej niż 43 lata, co wymusza kosztowne remonty.
Jak przygotować portfel na te zmiany?
Skoro wiemy już, o ile będzie drożej, warto pomyśleć o konkretnych krokach. Analiza taryf pokazuje, że przejście z uniwersalnej taryfy G11 na dwustrefową G12 może uratować około 19-24 zł miesięcznie, jeśli nauczycie się nastawiać pralkę lub zmywarkę po godzinie 22:00. Na komisji wspomniano również o nowym systemie bonów energetycznych dla najuboższych. Skorzystać z niego ma około 156 tysięcy rodzin, ale kryteria dochodowe będą bardzo surowe.
Dla przeciętnej rodziny, która nie łapie się na zapomogi, jedynym wyjściem jest pilnowanie zużycia. Sprawdziliśmy to u źródła: wymiana 5 starych żarówek na ledowe odpowiedniki zwraca się już po 3 miesiącach przy nowych cenach prądu. To drobne kwoty, ale przy skumulowanej podwyżce rzędu 45 zł miesięcznie, każda oszczędność ma znaczenie. Bez lania wody – cudów nie ma, prąd będzie droższy i musimy zacząć liczyć każdą kilowatogodzinę.
Podsumowując to, co działo się na komisji energii: idą trudniejsze czasy dla odbiorców indywidualnych. Zmiany w taryfach, powrót opłaty mocowej i konieczne inwestycje w sieć to koktajl, który podbije nasze rachunki. Mamy nadzieję, że to zestawienie faktów pomoże Wam lepiej zaplanować domowy budżet na 2025 rok. Po prostu konkretnie – wiedza o tym, za co dokładnie płacimy, to pierwszy krok do mniejszych strat. Tyle w temacie podwyżek prądu.
